Deutsch Shop Εκθέσεις Links E-Mail Impressum

Φυτικά φάρμακα
Η Ρίγανη

το θυμάρι και το φασκόμηλο, ως φυσικά πρόσθετα στα τρόφιμα

Ν. Σολωμάκος, Α. Γκόβαρης

Τα τελευταία χρόνια τα βότανα άρχισαν να χρησιμοποιούνται ως φυσικά πρόσθετα στα τρόφιμα έναντι των χημικών προσθέτων, επειδή αυτά έχουν κατηγορηθεί ότι μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή του καταναλωτή. Η ρίγανη (Origanum vulgare ssp hirtum), το θυμάρι (Τhymus vulgaris) και το φασκόμηλο (Salvia officinalis) είναι τρία βότανα που απαντούν στην ελληνική φύση και η χρήση τους ως φυσικών προσθέτων στα τρόφιμα ερευνάται τα τελευταία χρόνια σε παγκόσμια κλίμακα. Τα βότανα αυτά είναι πλούσια σε φαινόλες που χαρακτηρίζονται από σημαντικές αντιμικροβιακές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Η καρβακρόλη (C10H14O) και η θυμόλη (C10H140) είναι οι δύο κυριότερες φαινόλες που ανευρίσκονται σε μεγαλύτερη αναλογία στη ρίγανη και το θυμάρι. Ανάμεσα στα κύρια ενεργά συστατικά που περιέχονται σε μεγαλύτερες αναλογίες στο φασκόμηλο είναι η θουζόνη (C10H16O) και η ροσμανόλη (C20H2605). Άλλες ενώσεις που περιέχονται σε μικρότερες ποσότητες, όπως το π-κυμένιο (C10H14) (στη ρίγανη και το θυμάρι) ή η α-τερπινεόλη (C10H180) (στο φασκόμηλο) συμβάλλουν στις αντιμικροβιακές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες των βοτάνων αυτών. Η ρίγανη, το θυμάρι και το φασκόμηλο παρουσίασαν σημαντικές αντιμικροβιακές ιδιότητες κατά διαφόρων παθογόνων μικροοργανισμών των τροφίμων, όπως Staphylococcus aureus, E. coli, E. coli O157:H7, Salmonella typhimurium, Yersinia enterocolitica, Campylobacter jejuni ή Listeria monocytogenes. Σημαντική είναι και η αντιμυκητιακή δράση των βοτάνων αυτών κατά μυκήτων, όπως Aspergillus spp. και Candida spp. που μπορούν να αναπτυχθούν στα τρόφιμα και να θέσουν σε κίνδυνο την υγεία του καταναλωτή. Οι αντιοξειδωτικές και αντιμικροβιακές τους ιδιότητες διαπιστώθηκαν τόσο σε in-vitro πειράματα όσο και σε πειράματα με τρόφιμα. Η χορήγηση του αιθέριων ελαίων της ρίγανης και του φασκόμηλου με την τροφή σε όρνιθες και ινδόρνιθες, βρέθηκε ότι προστάτεψε το λίπος του κρέατός τους από την οξείδωση, στη διάρκεια της συντήρησής του στην ψύξη ή την κατάψυξη.

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας
Θυμάρι ή Φινοκάλι, Μελιτσίνι, Θρούμπι

Thymus vulgaris

Περιγραφή: Το ύψος του φτάνει τα 10 - 30 εκατοστά. Είναι ιθαγενές φυτό της Νότιας Ευρώπης..

Χρήσιμα μέρη: Τα εναέρια τμήματα που ανθοφορούν.

Κύριες χρήσεις: Στην μαγειρική χρησιμοποιείται ευρύτατα, ιδίως με κρεατικά, πουλερικά και γεμίσεις.

Στην ιατρική, οι αντισηπτικές και τονωτικές ιδιότητες του θυμαριού το κάνουν χρήσιμο τονωτικό για το ανοσοποιητικό σύστημα, σε χρόνιες, ιδιαίτερα μηκητιακές, λοιμώξεις, καθώς και αποτελεσματικό γιατρικό για μολύνσεις του στήθους, όπως η βρογχίτιδα. Το εύγευστο έγχυμα μπορεί να χορηγηθεί για μικρομολύνσεις του λαιμού και του στήθους και τα νωπά φύλλα μπορεί να μασηθούν για να ανακουφίσουν τον ερεθισμένο λαιμό. Το θυμάρι χορηγείται μαζί με άλλα βότανα για το άσθμα, ιδιαίτερα στα παιδιά. Οι τονωτικές του ιδιότητες ισορροπούν την ηρεμιστική συνέπεια πολλών βοτάνων που χρησιμοποιούνται για το άσθμα.

Αν απλωθεί στο δέρμα, το θυμάρι ανακουφίζει τα τσιμπήματα και τα κεντριά και χρησιμοποιείται για την ισχιαλγία και τους ρευματικούς πόνους.

Χαμομήλι ή Λουλούδι του Αγ. Γεωργίου ή Παναϊρίτσα

Matricaria chamomilla

Περιγραφή: Ασπροκίτρινο λουλούδι που μοιάζει με μαργαρίτα. Οι διαστάσεις του φτάνου το 60x10 εκατοστά.

Ιστορία: Το χαμομήλι λαμβάνεται για τα προβλήματα του πεπτικού τουλάχιστον από τον 1ο αιώνα μ.Χ.

Χρήσιμα μέρη: Οι ανθισμένες κορυφές που συλλέγονται την εποχή πλήρους ανθοφορίας, το καλοκαίρι.

Κύριες χρήσεις: Σύγχρονες έρευνες επαληθεύουν την χρησιμότητα του χαμομηλιού ως φάρμακο σε ένα ευρύτατο φάσμα παθήσεων. Τα συστατικά του χαμομηλιού ανακουφίζουν τον πόνο, επουλώνουν τις πληγές, είναι αντιφλεγμονώδες και αντισπασμωδικό. Με εξωτερική εφαρμογή, συντελεί στην επούλωση των εγκαυμάτων και καταπραΰνει τα εκζέματα. Το χαμομήλι επίσης λαμβάνεται για τα προβλήματα του πεπτικού. Ήπιο και αποτελεσματικό, είναι ιδιαίτερα κατάλληλο για τα παιδιά. Το βότανο είναι πολύτιμο για τους πόνους, τη δυσπεψία, την γαστρίτιδα, τα αέρια, τον τυμπανισμό και τους κολικούς. Ακόμη, χρησιμοποιείται για τα έλκη του πεπτικού, το φούσκωμα και την καούρα. Το χαμομήλι, είναι πολύ ισχυρό αντισπασμωδικό, χαλαρώνει από την ένταση, τους πόνους των μυών και ανακουφίζει από τους πόνους της περιόδου. Ακόμη, καταπραύνει την ευερεθιστότητα και φέρνει ύπνο, ιδιαίτερα στα παιδιά. Η χαλαρωτική του δράση είναι ευεργετική για υπερκινητικά ή ανήσυχα παιδιά και σε μικρές ποσότητες είναι εξαιρετικό για την οδοντοφυία των βρεφών. Προσθέτοντας ένα ισχυρό εκχύλισμα στο νερό του μπάνιου, έχουμε παρόμοια αποτελέσματα. Κομπρέσα από άνθη χαμομηλιού, χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της ισχιαλγίας και αλοιφές που περιέχουν το έλαιό του είναι αντισηπτικές και καταπραϋντικές για τη φαγούρα, σε δερματικές παθήσεις.

Το χαμομήλι είναι χρήσιμο στον αλλεργικό κατάρρου και το άσθμα. Ακόμα, σαν ρόφημα είναι χρήσιμο στην ουλίτιδα και ως οφθαλμική πλύση.

Musewald Αλέξανδρος ©