Deutsch Shop Εκθέσεις Links E-Mail Impressum

H χαρά και η λύπη του εκτροφέα πύρουλων

Γενικά

H πύρουλα δεν είναι μόνο γνωστή στους λάτρες των εγχώριων πουλιών. Οι περισσότεροι από αυτούς τους εκτροφείς έχουν δοκιμάσει τουλάχιστον μία φορά την φιλοξενία και ίσως και την εκτροφή του. Άλλος με μεγαλύτερη, άλλος με μικρότερη επιτυχία. Παρατηρώντας κανείς τις ετήσιες στατιστικές εκτροφών των διαφόρων συλλόγων, θα διαπιστώσει ότι η πύρουλα βρίσκεται πάντα στις πρώτες θέσεις. Ίσως να είναι και το πιο αγαπητό «εγχώριο». Είναι πολύ συχνές οι αναφορές στην πύρουλα μας, εγώ όμως θα ήθελα παρόλα αυτά, στο σημείο τούτο, να αναφέρω την προσωπική μου εμπειρία. Με ελάχιστα μικρά διαλείμματα, βρίσκεται ήδη πάνω από είκοσι χρόνια στις κλούβες μου στο σπίτι Μ’ αυτόν τον αξιαγάπητο σύντροφο είχα και θετικές αλλά και αρνητικές εμπειρίες. Οι θετικές, όμως, είναι σαφώς περισσότερες. Λόγω της ήπιας και ήμερης φύσης του είναι σχεδόν για κάθε κλούβα πλουτισμός. Για μένα το 1997 έφερε φως αλλά και σκίασε την εκτροφή της πύρουλας. Σ’ αυτήν την περίοδο θα ήθελα να αναφερθώ σήμερα.

Περιγραφή

Η περιγραφή εδώ θα γίνει χάριν πληρότητας, γιατί η πύρουλα είναι ευρέως γνωστή. Επιπλέον θα ήθελα να σας παραπέμψω στις φωτογραφίες. Το πάνω μέρος του κεφαλιού του ενήλικου αρσενικού είναι μπλε-μαύρο, όπως και η μάσκα του προσώπου. Η κάτω πλευρά είναι κόκκινη, το κάτω μέρος του σώματος και η κάτω πλευρά της ουράς είναι λευκά. Η πλάτη είναι γκρι σταχτί και το ουροπύγιο ολόλευκο. Τα μαύρα φτερά έχουν μία λευκή λωρίδα. Το ράμφος είναι κοντό, παχύ και μαύρο. Τα πόδια και η ίριδα είναι καφέ. Τα ενήλικα θηλυκά έχουν τα χρώματα του αρσενικού, αλλά όπου το φτέρωμα του αρσενικού είναι κόκκινο, του θηλυκού είναι γκρι. Τα μικρά αρσενικά και θηλυκά έχουν το ίδιο χρώμα, καφέ της σκουριάς, ενώ δεν έχουν μαύρο στέμμα.

Που ζει

Η πύρουλα ζει στην Ευρώπη και την Ασία. Σ’ αυτό το ευρύ πεδίο εξάπλωσης παρουσιάζονται διάφορες ράτσες, οι οποίες διαχωρίζονται εν μέρει εξαιρετικά δύσκολα. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφέρω μόνο τις τρεις ράτσες που εμφανίζονται συχνότερα στις δικές μας κλούβες. Αυτές είναι, πρώτον αυτή που ζει στην Βόρεια και Δυτική Γερμανία, που εκτρέφω εγώ, Pyrhula pyrhula europaeo, δεύτερον αυτή που είναι εξαπλωμένη στην Κεντρική και Νότια Γερμανία, Pyrhula pyrhula coccinea, και τρίτον την, σαφώς μεγαλύτερη, Pyrhula pyrhula pyrhula, που ζει στην Βόρεια Ευρώπη. Η πύρουλα ζει κυρίως σε κωνοφόρα δάση, δάση με περισσότερα διαφορετικά δέντρα καθώς επίσης σε μέρη με έλατα. Επίσης την βρίσκουμε σε κήπους, πάρκα και νεκροταφεία. Οι πύρουλες που ζουν σε εμάς, στην Γερμανία, περνούν και τον χειμώνα τους στις περιοχές επώασης. Αντίθετα, το είδος του βορά ξεχειμωνιάζει εν μέρει στην Κεντρική Ευρώπη.

«Κατοικία»

Το έτος που ανέφερα είχα 2,3 πύρουλες. Το επιπλέον 1 εξυπηρετούσε ως «θηλυκό ρεζέρβα». Το πρώτο ζευγάρι ζούσε σε κλούβα μεγέθους 50 μ2 μαζί με περισσότερα διαφορετικά πουλιά. Η κλούβα αυτή έχει σχετικά πολλά φυτά και έναν συμπαγή προστατευτικό χώρο. Εκεί είχα το 1997 διάφορα εγχώρια πουλιά που τρέφονται

με σπόρους και μαλακή τροφή καθώς επίσης μερικά που τρώνε και από τα δύο. Όλοι οι «ένοικοι» τα πήγαιναν αρκετά καλά μεταξύ τους. Καλαμοτσίχλονα, σπίνοι, καρδερίνες, λευκοσουσουράδες, μουστακαλήδες, όλα τα ζευγάρια μεγάλωσαν τα μικρά τους σ’ αυτήν την κοινότητα. Το δεύτερο ζευγάρι μεταφέρθηκε την άνοιξη σε μία κλούβα μεγέθους 9 μ2. Αρχικά όμως το είχα σε μία εσωτερική κλούβα διαστάσεων 1,30μ Χ 0,80μ Χ 2,30μ (πλάτος Χ βάθος Χ ύψος). Ήταν ένα πολύ ήμερο ζευγάρι, πολύ αρμονικό και είχα πολλές προσδοκίες απ’ αυτό. Ήδη από τις αρχές Μαρτίου παρατήρησα πως προσπαθούσε να στερεώσει μικρά κλαριά σε μία διακλάδωση κλαδιών. Ήταν ακόμη πολύ νωρίς, αλλά στερέωσα στο επιλεγμένο κλαδί ένα συρμάτινο καλαθάκι ως βοήθημα. Πράγματι, το ζευγάρι ξεκίνησε να κτίζει την φωλιά. Μετά από τρεις μέρες, περίπου, η φωλιά ήταν έτοιμη. Το κάτω μέρος της αποτελείτο από σημύδα και έλατο, ενώ κατά τα άλλα είχαν χρησιμοποιηθεί ίνες καρύδας. Ήταν μία σχετικά πρόχειρη κατασκευή. Την 6η Μαρτίου το πρώτο αυγό ήταν στην φωλιά και ακολούθησαν άλλα τρία. Το θηλυκό επώαζε τα αυγά και το αρσενικό του έφερνε με φροντίδα την τροφή. Στην κλούβα έβαλα πολλά κλαριά από δέντρα φρούτων γεμάτα μπουμπούκια, τα οποία έγιναν ανάρπαστα. Επίσης τους έδινα βλαστούς της εταιρίας Christ. Πρόκειται για βλαστούς για πουλιά με μυτερό ράμφος και πουλιά τύπου πύρουλα. Τα δύο αυτά είδη τα ανακάτευα σε αναλογία 1:1. Επιπλέον έδινα ηλιόσπορους. Ζωική τροφή και κατεψυγμένες χρυσαλλίδες απορρίπτονταν την περίοδο εκείνη. Αυτό άλλαξε αφού ξεπήδησε ο πρώτος νεοσσός. Την 21.3 το πρώτο μικρό ήταν στην φωλιά. Την επόμενη μέρα ακολούθησαν άλλα δύο. Το τέταρτο ξεπήδησε την 23.3, δύο μέρες αργότερα όμως πέθανε. Τα τρία μικρά τρέφονταν πολύ καλά. Άρχισαν να παίρνουν και ζωική τροφή. Καθημερινά, κυρίως, μερικά μικρά σκουλήκια αλευριού και κατεψυγμένες χρυσαλλίδες. Την 4η μέρα, όταν πήγα να δώσω την πρωινή τροφή, παρατήρησα ότι το θηλυκό καθόταν με σηκωμένα τα φτερά. Επειδή βιαζόμουν, δεν μπορούσα να εξετάσω λεπτομερώς το πουλί. Και επειδή μέχρι τότε έδινε μία εξαιρετικά ζωντανή εικόνα, ανέβαλα την λεπτομερή παρατήρηση του θηλυκού για το απόγευμα. Περίπου στις 16:00 μπήκα στην «κουζίνα» και διαπίστωσα ότι το θηλυκό καθόταν μαζεμένο σε ένα από τα πιο χαμηλά κλαδιά της κλούβας. Το έβγαλα από την κλούβα και μερικά δευτερόλεπτα αργότερα πέθανε στο χέρι μου. Ήμουν απελπισμένος, αλλά κάτι έπρεπε να γίνει. Το αρσενικό ναι μεν τάιζε τους νεοσσούς, αυτοί όμως δέχονταν ελάχιστη τροφή, γιατί ήταν ήδη πολύ κρύοι. Προσπάθησα να στερεώσω πάνω από την φωλιά μία πηγή θερμότητας, γιατί η θερμοκρασία στην κλούβα ήταν κάτω των 10oC. Αφού έβαλα την πηγή θερμότητας, το αρσενικό συνέχισε να ταΐζει τα μικρά, αλλά αυτά εξακολουθούσαν να είναι σχετικά κρύα. Τι μπορούσα να κάνω; Είχα τρεις νεοσσούς τεσσάρων ημερών στη φωλιά και έναν καλοζωισμένο αρσενικό στην κλούβα. Αποφάσισα λοιπόν να βάλω την φωλιά με τα μικρά και το αρσενικό σε ένα κλουβί. Η φωλιά στερεώθηκε κάτω από μία πηγή θερμότητας και το κλουβί, με την άδεια της συζύγου μου, τοποθετήθηκε σε έναν χώρο του σπιτιού. Και εκεί, σε θερμοκρασία δωματίου, με την πρόσθετη πηγή θερμότητας, τα μικρά απέκτησαν ξανά την ζωντάνια τους και είχαν φαινομενικά φυσιολογική θερμοκρασία σώματος. Η αγωνία μας είχε κορυφωθεί. Θα συνέχιζε το αρσενικό το τάισμα στο νέο περιβάλλον; Μετά από μερικά λεπτά έγινε το απίστευτο. Το μεγάλο πουλί πήρε πράγματι τροφή και την έδωσε στα μικρά. Η γυναίκα μου κι εγώ νιώθαμε ξαλαφρωμένοι. Κι όμως, τρεις ώρες περίπου αργότερα, το αρσενικό άρχισε ξαφνικά να τσιμπάει και να δαγκώνει τα μικρά. Η προσπάθεια είχε αποτύχει. Η τύχη των μικρών ήταν στα χέρια μας πια. Η μόνη λύση ήταν να τα ταΐζουμε με το χέρι. Επειδή αδυνατούσαμε χρονικά να φροντίσουμε τα μικρά, τηλεφώνησα στους γονείς μου. Αυτοί δεν δίστασαν λεπτό και ανέλαβαν το τάισμα. Γρήγορα συγκεντρώσαμε την κατάλληλη τροφή και πήγαμε τα μικρά στους γονείς μου. Η τροφή για τάισμα με το χέρι ήταν η εξής: Κατεψυγμένες χρυσαλλίδες, Pinkys, μικρά πλούσια σε βιταμίνες σκουλήκια αλευριού, μία δικής μας παρασκευής μαλακή αυγοτροφή και έτοιμη τροφή για τάισμα μικρών από το χέρι, της εταιρίας Quiko. To έτοιμο αυτό παρασκεύασμα είναι μία γλυκιά σκόνη, που ανακατεύεται με νερό και μοιάζει με έτοιμη τροφή ταΐσματος νεοσσών στο χέρι.. To τάισμα με το χέρι δεν παρουσίασε πρόβλημα. Τα μικρά το δέχτηκαν αμέσως. Μεγάλωσαν γρήγορα και χωρίς πρόβλημα μπορούσαμε να τους βάλουμε τους δακτυλίους. Σύντομα τα μικρά μπορούσαν να πετούν ελεύθερα στο σπίτι. Έμαθαν γρήγορα να επιστρέφουν στο κλουβί τους. Σε μία απ’ αυτές τις καθημερινές «πτήσεις» συνέβη όμως ένα ατύχημα. Το πιο δυνατό από τα τρία μικρά τρόμαξε ξαφνικά και έπεσε πάνω σε ένα παράθυρο. Το ατύχημα πάγωσε όλους όσους είχαν συμμετάσχει στην εκτροφή των μικρών, μας λύπησε πολύ, γιατί οι μικρές πύρουλες, με την ευχάριστη συμπεριφορά τους είχαν μπει στην καρδιά μας. Τα δύο αδελφάκια εντός μερικών ημερών ανεξαρτητοποιήθηκαν και μετοίκησαν σε μία κλούβα νέων πουλιών. Ήταν μεν πολλή η δουλειά μέχρι να μεγαλώσουν τα μικρά, αλλά άξιζε τον κόπο. Εδώ θα ήθελα να ευχαριστήσω για μία ακόμη φορά τους γονείς μου. Ας επιστρέψω τώρα στα μεγάλα που μου απέμειναν. Τον χήρο τον έβαλα μαζί με την «θηλυκή ρεζέρβα» στην κλούβα των 9μ2. Το ζευγάρι, στην μεγάλη κλούβα, ξεκίνησε ήδη στα μέσα Απριλίου να μεταφέρει υλικό φωλιάς. Την 31η Μαΐου, ανακάλυψα μία φωλιά με ένα αυγό. Καθημερινά έβγαινε κι από ένα. Την 5η Μαΐου είχε συμπληρωθεί η ωοτοκία με 6 αυγά. Η φωλιά, για τα δεδομένα των πύρουλων, είχε εξαιρετικά σταθερή κατασκευή. Αποτελείτο από έλατο και σημύδα, από ίνες ριζών, ίνες καρύδας και ήταν ντυμένη με τρίχωμα ζώων. Πολύ σημαντικό, κατά τη γνώμη μου, για μία σταθερή, σε ανοιχτό χώρο χτισμένη φωλιά πύρουλων είναι η χρήση έλατου, που προσδίδει στο κάτω μέρος της φωλιάς μία σταθερότητα. Το θηλυκό επώαζε σταθερά και δεχόταν από το αρσενικό με φροντίδα την τροφή. Την 14.6 υπήρχαν στην φωλιά 5 νεοσσοί. Χωρίς να δει κανείς στην φωλιά, μπορούσε να καταλάβει, ότι μέσα υπήρχαν μικρά, γιατί το θηλυκό «γλιστρούσε» από την μία πλευρά στην άλλη, κοίταζε συχνά από κάτω του ή καθόταν στην άκρη της φωλιάς και «απασχολούσε» το ράμφος του στο εσωτερικό της. Το αρσενικό ήταν διαρκώς καθοδόν για να φέρει τροφή. Τάιζε το θηλυκό και αυτό έδινε στην συνέχεια τον αναμασημένο χυλό στους νεοσσούς. Ήδη μετά από δύο μέρες είδα το αρσενικό να ταΐζει τα μικρά. Ένα από αυτά δεν μπόρεσε να επιβληθεί στα αδέλφια του και πέθανε την πέμπτη μέρα. Ήταν πολύ πιο μικρόσωμο από τα άλλα τέσσερα αδέλφια του, που είχαν το ίδιο μέγεθος. Την έκτη ημέρα μπόρεσα να περάσω στα τέσσερα μικρά δακτυλίους ΑΖ 2,7 χιλ. Η εκτροφή συνεχίστηκε καταπληκτικά. Την 18η ημέρα τα μικρά κάθισαν στην άκρη της φωλιάς και νωρίς το απόγευμα πέταξαν έξω. Οι γονείς τα τάιζαν για μερικές μέρες μαζί. Μετά από μερικές μέρες αυτό έγινε αποκλειστική δουλειά του αρσενικού, καθώς το θηλυκό ήταν και πάλι απασχολημένο με την κατασκευή της φωλιάς. Ακολούθησε δεύτερη ωοτοκία, η οποία ολοκληρώθηκε την 9.7 με τέσσερα αυγά. Μεταξύ 21. και 23.7 ξεπήδησαν οι τέσσερις νεοσσοί. Αναπτύσσονταν καλά και την έκτη μέρα μπόρεσα να τους περάσω δακτυλίους. Δύο μέρες αργότερα ήλεγξα την φωλιά. Κατατρόμαξα όταν διαπίστωσα πως ήταν άδεια. Από τα μικρά, ούτε ίχνος. Δεν μπορούσα να το εξηγήσω. Ήταν ποντίκια στο παιχνίδι, ήταν οι γονείς τους ή μήπως κάποιο άλλο πουλί από την κοινή κλούβα; Ποτέ δεν το ανακάλυψα. Το ζευγάρι δεν προχώρησε σε άλλη αναπαραγωγή. Τι έκαναν όμως ο χήρος και η«θηλυκή ρεζέρβα»; Ζευγαρωσαν μέσα Μαΐου. Την 27.5 ήταν το πρώτο από τα τέσσερα αυγά στην φωλιά. Ως βοήθημα χρησιμοποιήθηκε μία φωλιά-καλάθι, που ντύθηκε με κλαριά πεύκου. Και αυτό το θηλυκό επώαζε σταθερά και απολάμβανε τις φροντίδες του αρσενικού. Την 11.6 βρίσκονταν στη φωλιά τρεις νεοσσοί. Τότε τόλμησα, παρά τις επιφυλάξεις της συζύγου μου, μία προσπάθεια. Έφτιαξα μία ανοιγόμενη «πόρτα» διαστάσεων περίπου 20 Χ 30 εκ. στο «τοίχωμα» της κλούβας. Έτσι οι πύρουλες θα μπορούσαν να πετάξουν ελεύθερα για να αναζητήσουν στην φύση την τροφή τους. Μετά από λίγο, το αρσενικό είχε ανακαλύψει το άνοιγμα. Η αγωνία κορυφωνόταν. Στον κήπο μπορούσα να παρατηρήσω το αρσενικό να αναζητά την τροφή. Έπαιρνε εναλλάξ πρασινάδα, μπουμπούκια και ζωική τροφή, μόνο που μετά από τρεις ώρες δεν είχε επιστρέψει στην κλούβα. Το θηλυκό εξακολουθούσε να κάθεται στην φωλιά. Άρχισα να ανησυχώ. Κι όμως, μετά από τέσσερις ώρες ελεύθερης πτήσης, το αρσενικό επέστρεψε στη φωλιά. Αποφάσισα να κλείσω το άνοιγμα. Έληξε στις τέσσερις ώρες ελεύθερης πτήσης του αρσενικού. Πριν από χρόνια, ως μαθητής, είχα εκτρέψει μικρές πύρουλες, που οι γονείς τους είχαν τη δυνατότητα ελεύθερης πτήσης. Την 17.6 μπόρεσα να τοποθετήσω δακτυλίους στα δύο μικρά. Το τρίτο το βρήκα στην άκρη της λεκάνης με το νερό. Για κάποιους λόγους, οι γονείς το έβγαλαν από την φωλιά. Τα δύο μικρά ταΐζονταν καλά και έγιναν δυνατές πύρουλες. Από το ζευγάρι αυτό προέκυψαν δύο ακόμη ωοτοκίες. Η μία αποτελείτο από πέντε αυγά, τα οποία επωάστηκαν καλά, εντούτοις δεν ήταν γόνιμα. Στα τέλη Ιουλίου το ζευγάρι ξεκίνησε με την τρίτη διαδικασία αναπαραγωγής, από την οποία προέκυψαν μόνο δύο αυγά. Το ένα δεν ήταν γόνιμο, από το δεύτερο ξεπήδησε ένας νεοσσός τον οποίο τον φρόντισαν και τον μεγάλωσαν καλά. Έτσι, από το ζευγάρι αυτό, από τρεις ωοτοκίες, προέκυψαν μόνο τρεις νεοσσοί. Όχι πολλοί, αλλά δεδομένου ότι εγώ ζευγάρωσα δια της βίας το αρσενικό και το θηλυκό και μάλιστα σχετικά αργά, είμαι ευχαριστημένος από το αποτέλεσμα. Συνολικά, μετά το τέλος της σαιζόν ζευγαρώματος είχα από 2 ½ ζευγάρια, 6 ωοτοκίες, μόνο εννέα νεοσσούς. Το αποτέλεσμα δεν είναι καλό, αλλά θα μπορούσε να είναι και χειρότερο. Ήταν ένας χρόνος πύρουλων με φως και μελανά σημεία.

Τροφή

Ως τροφή σπόρων τους έδινα τροφή δάσους για πουλιά της εταιρίας Blattner, που περιέχει νίζερ, περίλα πικραλίδα, σπόρους έλατου, σαλάτας και γρασιδιού, σουσάμι, παπαρουνόσπορο και ηλιόσπορο. Επιπλέον τους δίνω καναβούρι, φαλαρίδα και βλαστούς, όπως προανέφερα. Ευχαρίστως τρώνε και τροφή για σταυρομύτες, η οποία μεταξύ άλλων περιέχει μικρούς και μεγαλύτερους σπόρους έλατου, σπόρους πεύκου, καρπούς από σορβία και διάφορους άλλους σπόρους κωνοφόρων. Φυσικά καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους προσφέρω στα πουλιά μου «πρασινάδα εποχής». Κατά κύριο λόγο πικραλίδα, λάπαθο και άγριο ραδίκι. Επίσης τους δίνω γλυκά μήλα και

αγγούρι. Κατά τη γνώμη μου για τα μικρά η ζωική τροφή είναι απαραίτητη. Σίγουρα όμως υπάρχουν και εκτροφείς, οι οποίοι δεν δίνουν στις πύρουλες τους ζωική τροφή. Ως ζωική τροφή τους έδινα σκουλήκια αλευριού, σε όλα τα μεγέθη, Buffalos και Pinkies. Την τροφή αυτή την έδινα αφού την ανακάτευα με ένα μίγμα ελαιόλαδου-μουρουνέλαιου και σκόνη πολυβιταμινών, μαγιάς μπύρας, ασβεστίου και ζάχαρης από σταφύλια. Σημαντικό είναι τα ζωύφια να είναι καλά. Χρυσαλλίδες, αφίδα και ενίοτε σπιρουλίνα δεν ήταν απορριπτέα. Επιπλέον τους έδινα και ένα δικό μου κατασκεύασμα μαλακής τροφής.

Περίληψη

εν θα μπορούσα να πω ότι οι πύρουλες είναι πολύ εύκολες στην εκτροφή. Χρειάζεται πολύς κόπος για να εκτρέψει κανείς αυτό το όμορφο και αγαπητό πουλί. Ιδανικά ζει ως ζευγάρι σε κλούβα. Η σημαντικότερη προϋπόθεση για την αναπαραγωγή πύρουλων είναι να μπορούν αρσενικό και θηλυκό να βρουν μόνοι τους ο ένας τον άλλον, γιατί το βεβιασμένο ζευγάρωμα οδηγεί συνήθως σε αποτυχία. Αυτό ήταν ένα παράδειγμα από την φύλαξη και εκτροφή της πύρουλας. Σίγουρα υπάρχουν και άλλες δυνατότητες, η επιλογή είναι στο χέρι του εκτροφέα.

Thomas Wendt