Deutsch Shop Εκθέσεις Links E-Mail Impressum

Τo λούγαρo – Φύλαξη και εκτροφή

Γενικά

Από τα πιο αγαπητά πουλιά που φυλάσσονται σε κλούβες είναι αναμφισβήτητα το λούγαρo.

Λόγω της σχετικά εύκολης φύλαξης αλλά και εκτροφής του, είναι ιδανικό πουλί για τους αρχάριους. Ενώ επειδή είναι ήμερο και ζωηρό είναι πολύ αγαπητό σε πολλούς εκτροφείς πουλιών. Θα ήθελα στο άρθρο αυτό να αναφέρω την προσωπική μου εμπειρία με αυτό το αγαπητό, ωδικό πουλί.

Που ζει

Το βρίσκουμε σε όλη την Ευρώπη. Σε ορισμένες περιοχές, όμως, εμφανίζεται μόνο ως χειμερινός επισκέπτης. Επιπλέον, ζει σε περιοχές της Ασίας και της Βόρειας Αφρικής. Την περίοδο της επώασης προτιμά τα κωνοφόρα δάση και δάση με περισσότερα, διαφορετικά δέντρα.

Το βλέπουμε όμως και σε πάρκα, κήπους αλλά και νεκροταφεία. Το χειμώνα μαζί με καρδερίνες σχηματίζουν ομάδες αναζητώντας μέρη με σημύδες και σκλήθρες για τροφή. Εδώ, στις ακτές της Βόρειας Θάλασσας, συχνά βλέπουμε σμήνη που αποτελούνται από περισσότερα των πενήντα πουλιών αυτών των ανάμικτων ομάδων.

Περιγραφή

Το μήκος αυτού του μικρού πουλιού είναι περίπου 12 εκ. Τα αρσενικά έχουν μαύρο στέμμα. Μερικά εμφανίζουν μία μαύρη κηλίδα στο λαρύγγι. Το στήθος, το λαρύγγι, ο λαιμός και τα πλαϊνά του κεφαλιού είναι ανοιχτό πρασινοκίτρινο. Το ουροπύγιο, η πάνω πλευρά της ουράς και στην άκρη των φτερούγων, έχουν φωτεινό κίτρινο χρώμα, ενώ όλο το υπόλοιπο των φτερούγων είναι μαύρο. Η πάνω πλευρά είναι σκούρο πράσινο και η κοιλιά άσπρο-γκρι, και τα δύο με σκούρες ραβδώσεις κατά μήκος. Τα θηλυκά δεν έχουν το μαύρο στέμμα, ούτε κηλίδα στο σαγόνι. Επιπλέον έχουν πολύ πιο έντονες ραβδώσεις και φαντάζουν συνολικά πιο γκρι από τα αρσενικά. Το φτέρωμά τους έχει ελάχιστους τόνους του κίτρινου. Τα μικρά μοιάζουν στο θηλυκό, έχουν όμως πιο έντονες ραβδώσεις.

Που κατοικεί

Τα λούγαρα μένουν σε κλούβες ή σε κλουβιά όπου και εκτρέφονται. Εγώ προσωπικά προτιμώ τις κλούβες. Ειδικά σε κλούβες στο ύπαιθρο διαμορφωμένες ως βιότοπους, τo λούγαρo εμφανίζει φυσική συμπεριφορά και είναι απόλαυση να την παρατηρεί κανείς. Είτε κλουβί, είτε κλούβα, και στις δύο περιπτώσεις θα πρέπει κανείς να τοποθετεί κλαδιά από κωνοφόρα. Τα κλαδιά πεύκου είναι ό,τι καλύτερο, καθώς οι βελόνες τους δεν πέφτουν όταν ξεραθούν. Θα χαρακτήριζα τo λούγαρo ως έναν πολύ καλόβολο ένοικο. Εγώ τα είχα σε ζευγάρια σε μικρές κλούβες αλλά και σε κλούβες με περισσότερα διαφορετικά πουλιά. Επίσης, μπορεί κανείς να έχει περισσότερα ζευγάρια λούγαρα μαζί. Τα έχω βάλει μαζί με όλα σχεδόν τα είδη σπιζών, με καρδερίνες, κοκκινόσπιζες, χονδρομύτες. Επίσης με κάποια είδη τσιχλονιών και με σπουργίτια. Η συμπεριφορά τους μαζί με εντομοφάγα, όπως τσιροβάκους, φοινίκουρους (κοκκινούρηδες), σουσουράδες ή μελισσοφάγους, επίσης δεν παρουσίασε πρόβλημα. Για την ώρα έχω κλούβες των έξι, των εννέα και των πενήντα τ.μ. και ύψους 2,60 μ. Οι μικρές κλούβες έχουν ένα μικρό στέγαστρο για να προστατεύονται από τον καιρό, ενώ οι μεγάλες, που είναι για περισσότερα πουλιά, διαθέτουν χώρο που προστατεύεται από τον πάγο. Επειδή οι κλούβες έχουν φυσικό δάπεδο και είναι μόνο μερικώς στεγασμένες, μπορούν να περιφραχθούν με φυτά. Κατά κύριο λόγο χρησιμοποιώ έλατο, πεύκο και ζαμπούκο (κουφοξυλιά), επίσης διάφορα χόρτα, γαϊδουράγκαθο, τσουκνίδα, καλαμιές και μπαμπού. Οι υπαίθριες κλούβες έχουν το πλεονέκτημα ότι τα πουλιά εκτίθενται στον φυσικό κύκλο του έτους. Επειδή ανά πάσα ώρα και στιγμή μπορούν να βρουν ένα προστατευμένο χώρο, δεν ενοχλούνται ακόμη και όταν οι καιρικές συνθήκες είναι ιδιαίτερα αντίξοες. Αντίθετα μάλιστα, όλα τα πουλιά είναι δυνατά και υγιή. Δυνατότητα για να καθίσουν θα πρέπει να προσφέρεται σε όλα τα ύψη. Η θέση, δε, θα πρέπει να είναι σε τέτοιο σημείο, ώστε να μην υπάρχει περίπτωση ούτε το πλέγμα της κλούβας αλλά ούτε και τα φυτά να βρομίσουν από τα περιττώματα. Εάν οι κλούβες είναι αρκετά ευρύχωρες, μπορούν να τοποθετηθούν μεγάλες πέτρες και κομμένοι κορμοί δέντρων ή άλλα παρόμοια. Σημαντικό είναι να υπάρχει αρκετός ελεύθερος χώρος. Πολλά ή αταίριαστα μεταξύ τους είδη, μπορεί να εμποδίσουν την αρμονική συμβίωση και να μειώσουν τη δυνατότητα επιτυχημένης αναπαραγωγής. Μέρος του εξοπλισμού είναι και μία λεκάνη μπάνιου, που να καθαρίζεται εύκολα. Στις κλούβες μου το πόσιμο νερό είναι το ίδιο με το νερό του μπάνιου και οι λεκάνες είναι αυτοσχέδιες. Επειδή έχουν σύστημα εισροής – εκροής καθαρίζονται πολύ γρήγορα και εύκολα. Εάν στις κλούβες υπάρχουν αρκετά φυτά και στα πλαϊνά, κλαδιά πεύκων, τα πουλιά θα έχουν περισσότερες επιλογές για να φτιάξουν τη φωλιά τους, καθώς στα λούγαρα αρέσει να φτιάχνουν τις φωλιές τους σε ελεύθερο χώρο. Παρόλα αυτά θα πρέπει να υπάρχει και κάποιο βοήθημα. Προσωπικά προσφέρω στις σπίζες μου ως υποκατάστατα φωλιάς, συρμάτινα καλάθια, φωλιές από ξύλο, πλαστικό και μέταλλο καθώς επίσης δοχεία σε σχήμα μισού μπολ από μέταλλο ή άλλα υλικά. Τα υποκατάστατα αυτά τους αρέσουν πολύ, ιδιαίτερα όταν είναι ντυμένα με πρασινάδα, όπως, π.χ., με κλαδιά πεύκου. Το υλικό φωλιάς που χρησιμοποιώ είναι ίνες καρύδας, ξερά χόρτα, βρύα, μοτό, αγαύη, υλικό από ίνες που γυαλίζουν τα αυτοκίνητα, φτερά, τρίχες ζώων, φύλλα καλαμιάς, ίνες ριζών, κλαδιά σημύδας και πεύκου.

Εκτός από δάπεδο δάσους χρησιμοποιώ και παντός είδους υλικό φωλιάς στην περίφραξη. Όπως και η φύση, έτσι και οι κλούβες έχουν ιστούς αράχνης. Πριν από πολλά χρόνια ο πατέρας μου έκτρεφε στον «προθάλαμο» της παλιάς μας κλούβας μερικά κουνέλια. Οι πόρτες των κιβωτίων είχαν ιστούς. Την περίοδο της αναπαραγωγής πετούσαν θηλυκά λούγαρα και καρδερίνες στον «προθάλαμο» για να πάρουν τους ιστούς, με τους οποίους στη συνέχεια στερέωναν τα τοιχώματα των φωλιών. Το λεπτεπίλεπτο υλικό δίνεται σε συρμάτινο δοχείο, προκειμένου να μην λερώνεται. Το πιο ανθεκτικό υλικό τοποθετείται στο δάπεδο. Οι υπαίθριες κλούβες θα πρέπει να προφυλάσσονται από οποιοδήποτε αρπακτικό ζωντανό. Κατά κύριο λόγο θα πρέπει να υπάρχουν αρκετά βαθιά θεμέλια στο δάπεδο. Οι κλούβες που έχω τώρα έχουν θεμέλια από μπετόν βάθους 0,8 μέτρων. Στα θεμέλια αυτά έχει τοποθετηθεί μία στρώση κεράμου 30 εκ. Επιπλέον, έχω εξοπλίσει τις κλούβες με καθρεφτένιες σφαίρες, για να μην πλησιάζουν τα αρπακτικά πουλιά. Για τις γάτες η κλούβα είναι εξοπλισμένη με ηλεκτρικά σύρματα. Αρκεί να έρθουν μία φορά σε επαφή με το σύρμα για να μην ξαναπλησιάσουν στο μέλλον. Δεν προέβλεψα για διπλή περίφραξη, παρόλο που συνιστάται αυτό το είδος προστασίας. Ίσως το κάνω στο μέλλον. Αρπακτικά της νύχτας και μικρά γεράκια είναι τα μόνα που ακόμη απειλούν τα πουλιά μου. Επίσης θα ήθελα να αναφέρω ότι το φθινόπωρο έχασα μία μικρή λευκοσουσουράδα, έναν μικρό κοκκινούρη, έναν μουστακαλή και έναν χονδρομύτη.
Λούγαρο Carduelis spinus, Μετάλλαξη Λουτίνο

Εκτροφή / Ζευγάρωμα

Η ελεύθερη επιλογή συντρόφου είναι ό,τι καλύτερο για ένα επιτυχημένο ζευγάρωμα. Γι’ αυτό και βάζουμε περισσότερα λούγαρα, με πολύχρωμους δακτυλίους στην ίδια κλούβα. Έτσι έχουμε την δυνατότητα ζευγαρώματος αρμονικών μεταξύ τους πουλιών. Εφόσον αρσενικό και θηλυκό ζευγαρώσουν, σίγουρα και η επώαση θα είναι καλή. Τα αρσενικά, ήδη από τις αρχές του χρόνου, ξεκινούν το απλό και διαρκές τους τραγούδι. Ανάλογα με τον καιρό, κυρίως τον Απρίλιο, ξεκινούν με την προετοιμασία της αναπαραγωγής. Στις υπαίθριες, κυρίως, κλούβες μπορεί κανείς να παρατηρήσει την συμπεριφορά ζευγαρώματος των λούγαρων. Εφόσον αποφασίσουν το μέρος της φωλιάς τους την φτιάχνουν αμέσως. Ποτέ μέχρι στιγμής δεν κατάφερα να παρακολουθήσω άμεσα τα αρσενικά να κτίζουν τη φωλιά, εντούτοις συνοδεύουν πάντα το θηλυκό τους ταίρι στην αναζήτηση του υλικού της φωλιάς. Σχεδόν όλα τα υλικά που αναφέρονται παραπάνω χρησιμοποιούνται. Σύντομα μετά την ολοκλήρωση της φωλιάς γεννιέται το πρώτο αυγό. Κάθε ωοτοκία αποτελείται, ως επί το πλείστον, από τέσσερα ή πέντε αυγά. Τρία ή έξι αυγά αποτελούν εξαίρεση. Μετά από επώαση, κατά μέσο όρο, 13 ημερών, οι νεοσσοί ξεπηδούν, κατά κανόνα, εντός δύο ημερών. Τις πρώτες τρεις ως τέσσερις ημέρες τους ταΐζει αποκλειστικά το θηλυκό. Το αρσενικό ταΐζει το θηλυκό στη φωλιά και αυτό δίνει την τροφή στα μικρά. Μετά από τέσσερις μέρες, το πολύ, τα μικρά τα ταΐζει άμεσα και ο πατέρας. Αφού περάσουν 14 μέρες τα μικρά λούγαρα, φεύγουν από τη φωλιά και δεν ξαναγυρίζουν ποτέ πια πίσω. Οι γονείς εξακολουθούν να τις φροντίζουν επιμελώς. Το θηλυκό μετά από μερικές μέρες ξεκινά και πάλι με το χτίσιμο της φωλιάς. Δύο με τρεις είναι, κατά κανόνα, οι ωοτοκίες, σε μία κλούβα. Τα μικρά τα άφηνα πάντα στους γονείς. Εάν όμως ενοχλούν τα μεγαλύτερα κατά την επώαση, τότε θα πρέπει, αφού ανεξαρτητοποιηθούν, να φύγουν από την κλούβα. Την έκτη ημέρα, περίπου, στα μικρά μπορούν να περαστούν δακτύλιοι 2,5 χιλιοστών. Μετά την έκτη ημέρα τα μικρά μπορούν να βάλουν τα πόδια τους κάτω από το σώμα, ώστε οι γονείς να μην βλέπουν τους δακτυλίους. Παρόλα αυτά θα πρέπει κανείς να κολλάει τους δακτυλίους με λευκοπλάστ, ή να τους χρωματίζει σκούρους ή να τους καλύπτει με εύκαμπτο υλικό. Καλή εμπειρία είχα και με δακτυλίους σε χρώμα μπεζ της WVP.

Τροφή

Ως βασική τροφή δίνω δύο μίξεις από τροφή του δάσους, ειδική για πουλιά, της εταιρίας Blattner. Τις αναμιγνύω σε αναλογία 1:1. Τα μίγματα αυτά περιέχουν, μεταξύ άλλων, σπόρους σαλάτας, νίζερ, διάφορους σπόρους γρασιδιού, μικρούς σπόρους έλατου, πικραλίδα, παπαρουνόσπορο, σουσάμι, ξεφλουδισμένο ηλιόσπορο και περίλα. Η τροφή αυτή τους αρέσει πολύ. Μπορεί όμως να πάρουν και μίγμα τροφής ειδικό για λούγαρα. Πολύ σημαντικό για την εκτροφή των μικρών είναι η καλή τροφή με βλαστούς, την οποία εγώ δίνω στα πουλιά μου από την άνοιξη ως το φθινόπωρο. Υπάρχουν πολύ καλά μίγματα σπόρων. Επίσης τους αρέσει πολύ και η «πρασινάδα». Φύλλα, ημι-ώριμα και ώριμα σπόρια από διάφορα άγρια χόρτα δεν θα πρέπει να λείπουν από την διατροφή τους. Προσφέρω κατά κύριο λόγο άγριο ραδίκι, λάπαθο, διάφορα είδη παραδεισιακής μούσας και γρασιδιού καθώς επίσης πικραλίδα που είναι πολύ αγαπητά. Για να μην πρέπει κάθε μέρα να μαζεύει κανείς χόρτα, μπορεί να βάλει μεγαλύτερες ποσότητες σε ένα βάζο με νερό. Μ’ αυτόν τον τρόπο η πράσινη τροφή διατηρείται φρέσκια για τρεις μέρες τουλάχιστον. Άγριο ραδίκι μπορεί να φυτευτεί άνετα και στην κλούβα. Στην αρχή θα πρέπει να καλύπτονται με σύρμα και να ποτίζονται καλά. Έτσι θα υπάρχει μόνιμα πράσινη τροφή διαθέσιμη. Πολύ τους αρέσουν τα μπουμπούκια και οι νέοι βλαστοί. Επίσης ενδείκνυνται η σημύδα και η σκλήθρα, τα γλυκά μήλα και το αγγούρι. Ειδικά για τα μικρά θεωρώ ότι είναι σημαντική και η ζωική τροφή. Είτε σκουλήκια που βρίσκουμε στο αλεύρι, είτε Βuffalos, Pinkies, αφίδα, ή χρυσαλλίδες, όλα είναι ευπρόσδεκτα. Τα σκουλήκια αλευριού, τα Buffalos και τα Pinkies θα πρέπει να αναμιγνύονται με παρασκεύασμα βιταμινών, προκειμένου να αποφευχθούν συμπτώματα αβιταμίνωσης στα πουλιά. Η αυγοτροφή τους αρέσει επίσης. Δίνω στα εντομοφάγα μου μία μαλακή τροφή που φτιάχνω μόνος μου, από την οποία τρώνε ευχαρίστως και τα λούγαρα. Και στο εμπόριο μπορεί όμως κανείς να βρει καλά μίγματα με αυγό. Απαραίτητα είναι επίσης, μείγμα από διάφορα κοχύλια, ασβέστιο, κόκκινη άμμο και πετραδάκια., λιωμένο κέλυφος αυγού και Mineral block.

Περίληψη

Γενικά, προκύπτει ότι τα λούγαρα λόγω της ευχάριστης ύπαρξής τους και της εύκολης εκτροφής είναι πολύ αγαπητά. Επίσης θα πρέπει να αναφέρουμε την ημερότητά τους. Γρήγορα τρώνε νοστιμιές από το χέρι αυτού που τις φροντίζει. Πριν από χρόνια είχα ένα εξαιρετικά ήμερο, το οποίο, χωρίς να το δελεάζω με νοστιμιές, καθόταν στον ώμο μου. Κάποια φορά, μετά από τάισμα, δεν είχα καταλάβει ότι το αρσενικό αυτό καθόταν στον ώμο μου, και βγήκα από την κλούβα. Καθώς στεκόμουν έξω από την κλούβα, αντιλήφθηκα με την άκρη του ματιού μου το πουλί. Από τον ώμο μου πέταξε κατευθείαν στο πλέγμα της κλούβας. Κρατώντας άγριο ραδίκι μπόρεσα πολύ εύκολα να το «οδηγήσω» στην κλούβα. Δυστυχώς, τo λούγαρo αλλοιώνεται και μεταλλάσσεται από πολλούς εκτροφείς. Κατά τη γνώμη μου ένας πλήρως άκαιρος και κυρίως αδικαιολόγητος τρόπος αναπαραγωγής πουλιών. Ευτυχώς οι αντιτιθέμενοι στην εκτροφή μίξεων και μεταλλαγμένων αυξάνονται συνεχώς. Σε διάφορα ειδικά περιοδικά (εξαιρουμένου ενός) υπάρχουν επανειλημμένως γνώμες κατά αυτού του σκοπού εκτροφής. Κάθε ευσυνείδητος εκτροφέας θα πρέπει να δίνει προτεραιότητα στο καθαρό γένος.

Thomas Wendt