Deutsch Shop Εκθέσεις Links E-Mail Impressum

Carduelis Carduelis Carduelis – Καρδερίνα.
Στην Ελλάδα, αλλά και γενικά σ όλη την Ευρώπη, η καρδερίνα είναι ένα από τα πιο αγαπημένα πουλιά ανάμεσα στους εκτροφείς. Σε κάποιες χώρες είναι το νούμερο ένα στις προτιμήσεις των εκτροφέων άγριων πουλιών.

Η πιο γνωστή ελληνική ονομασία του Carduelis carduelis, είναι καρδερίνα ή γαρδέλι. Φυσικά υπάρχουν κι άλλες κατά τόπους ονομασίες. Το όνομα Carduelis carduelis προέρχεται από το φυτό carduus, που του αρέσει να τρώει περισσότερο και σημαίνει αγκάθι.

Οι πρώτοι οργανωμένοι εκτροφείς πουλιών που είχαν τέτοιο είδος στην εκτροφή τους το είχαν χωρίσει σε τρία υποείδη, μόνο. Αυτά ήταν :

1. Ένα, μικρό σε μέγεθος πουλί, με μέτρια φωνή που ονόμαζαν «καρδερίνα της αυλής». Σύμφωνα με τις περιγραφές πρέπει να είναι το είδος που σήμερα ονομάζουμε Carduelis carduelis carduelis.

2. Ένα πουλί, μεγαλύτερο από το πρώτο, πολύ ζωηρό και με πολύ ωραία φωνή. Τα χρώματα του ήταν έντονα και η εμφάνιση τους υπέροχη. Το ονόμαζαν «καρδερίνα των Άλπεων» και σήμερα το γνωρίζουμε με την ονομασία Carduelis carduelis balkanika.

3. Tελευταίο ένα που ονόμαζαν «καρδερίνα του δάσους». Μεγαλύτερο από τα άλλα δύο και πιο ανοιχτόχρωμο. Αυτό το πουλί σήμερα το γνωρίζουμε με την ονομασία Carduelis carduelis major.

Έπειτα ξεχώριζαν τις καρδερίνες σε «τεσσάρες», «εξάρες» και «οχτάρες», ανάλογα με τον αριθμό των λευκών στιγμάτων που είχαν στα φτερά της ουράς. Με τα χρόνια αποδείχτηκε ότι πρόκειται ότι πρόκειται για μύθο και δεν έχει καμία σημασία στην φωνή ή κάπου αλλού, παρά μόνο στην εμφάνιση. Ο μόνος λόγος ήταν η εμπορική προώθηση των πουλιών με τα περισσότερα «τέλια» (στίγματα – βούλες) πιο ακριβά από τα άλλα.

Την πρώτη εμφάνιση της καρδερίνας σε βιβλίο την συναντούμε το 1954, από τον κύριο GESSNER. Αφού περιέγραφε το κάθε πουλί ανέφερε και την χρησιμότητα του. Για την καρδερίνα έγραφε

«Αν έχεις κοιλόπονο ή εντερικές διαταραχές είναι χρήσιμο να τρώς καρδερίνα …. ψητή!!!»

«Αν κάποιος έχει πνευμονία, τοποθετούμε ένα κλουβί με καρδερίνα στο δωμάτιο του και η ασθένεια θα … μεταβιβαστεί στην καρδερίνα !!»

Όπως και με τις βούλες της ουράς καταλάβατε ότι «κυκλοφορούσαν» κι άλλοι μύθοι.

Συστηματική καταγραφή

Σήμερα η καρδερίνα έχει κατηγοριοποιηθεί πιο συστηματικά. Την πρώτη συστηματική καταγραφή των διαφόρων ειδών της την έκανε ο κ. WOLTERS.

  • Τάξη
    • Passeriformes, Passeres
  • Οικογένεια
    • Fringillidae, Carduelinae
  • Γένος
    • Carduelis από BRISS,1760, καρδερίνα.
  • Είδος
    • Carduelis carduelis BRISS 1758 , καρδερίνα.
  • 1. Υποείδος
    • Carduelis
      • Τύπος:
        • parva, tschussi, britannica, carduelis, balkanica, major, niediecki, brevirostris, loudoni
  • 2. Υποείδος
    • Caniceps.
      • Τύπος :
        • paropaniceps, caniceps, subulata
Carduelis Carduelis Carduelis
Στην κατηγορία 1, υπήρχε σε διάφορα βιβλία αναφορά και σε ένα ακόμη είδος που λεγότανε Albigularis. Σήμερα δεν θα συναντήσεις καμία αναφορά σ αυτό το είδος.

Μόνο σ ένα βιβλίο βρήκα μια αναφορά από κάποιον Ούγγρο J.v.Madarasz 1858-1931 σε κάποιο είδος καρδερίνας που της έδινε το όνομα Carduelis carduelis albigularis. Σήμερα δεν έχουμε πουλιά με αυτήν την περιγραφή και δεν υπάρχει επίσημα αυτό το είδος.

Εκτός από τον Wolters έχουν ασχοληθεί κι άλλοι με τα είδη της καρδερίνας ανεβάζοντας τον αριθμό τους από 12 σε 16 είδη. Αναφέρονται τα είδη : C.c.ultima, C.c.colchicus, C.c.volgensis και C.c.trigoris.

Χαρακτηριστικά και χώρες των διαφόρων τύπων καρδερίνας.

Κανένα άλλο πουλί δεν μοιάζει με τις καρδερίνες. Δεν υπάρχει περίπτωση να την μπερδέψεις άλλο πουλί. Η ποικιλοχρωμία της και το χαρακτηριστικό κελαΐδισμα της είναι μοναδικά.

Τα διάφορα είδη καρδερίνας διαχωρίζονται από τα εμφανισιακά χαρακτηριστικά τους και το μέγεθος τους. Οι ονομασίες είναι συνήθως από την χώρα ή την περιοχή καταγωγής τους.Πρώτα θα περιγράψω το είδος carduelis, γνωστό και ως καρδερίνα.

Πρώτα θα περιγράψω το είδος carduelis, γνωστό και ως καρδερίνα.

Όλα τα είδη που γνωρίζουμε ξεχωρίζουν από το μαύρο κεφάλι, τον μαύρο αυχένα και την καφέ πλάτη. Την συναντούμε στην Δυτική Ευρώπη μέχρι και την Σιβηρία. Όσο πιο ανατολικά την συναντούμε τόσο μεγαλώνει το σώμα της και ξεθωριάζουν τα χρώματα της. Υπάρχουν καρδερίνες και στην Νότιο Αμερική, την νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία. Αυτά είναι απόγονοι πουλιών που μεταφέρθηκαν από μετανάστες, προσαρμόστηκαν στον τόπο και πολλαπλασιάστηκαν και δεν αποτελούν φυσική ράτσα αυτών των χωρών.

Οι καρδερίνες μεταναστεύουν από τις χώρες όπου ζουν και ο χειμώνας είναι βαρύς (Β. Ευρώπη, Σιβηρία) προς τον Νότο, σε πιο θερμά κλίματα. Όταν ζουν σε χώρες με ήπιο χειμώνα δεν μεταναστεύουν τον χειμώνα.

a. Carduelis carduelis carduelis. Γενικός τύπος καρδερίνας.

Ζει στην Βορειοδυτική και Ανατολική Ευρώπη. Έχει ασπρόμαυρο κεφάλι και μια μοναδική κόκκινη μάσκα. Μαύρα φτερά πτήσης με μια χοντρή κίτρινη γραμμή. Πλάτη γκρι – καφέ. Στήθος και πλευρά ανοιχτό καφέ. Η κοιλιά έχει γριζωπό χρώμα και η περιοχή ανάμεσα στην πλάτη και στην ουρά έχει λευκό χρώμα.

Τα φτερά πτήσης και της ουράς έχουν άσπρες άκρες. Το, μακρόστενο, ράμφος της έχει χρώμα γκριζωπό με μαύρο στην άκρη του., ενώ στην εποχή αναπαραγωγής γίνεται λευκό. Έτσι καταλαβαίνουμε πότε είναι έτοιμη για αναπαραγωγή. Το μήκος, ανάλογα το είδος, είναι 13 έως 14 εκατοστά και το άνοιγμα των φτερών 21 έως 25 εκατοστά. Το βάρος κυμαίνεται ανάμεσα στα 15 και 24 γραμμάρια. Τα θηλυκά έχουν ίδιο χρωματισμό με τα αρσενικά. Τα νεαρά έχουν μαύρο – κίτρινες φτερούγες και μαύρη ουρά. Η πλάτη τους είναι γκρι – καφέ και η κοιλιά και τα πλευρά τους ανοιχτόχρωμα με μικρές σκούρες γραμμές.
b. Carduelis carduelis parva.

Ζει στην Νοτιοδυτική Ευρώπη και στην Βόρειο Αφρική. Είναι πιο σκούρο από το είδος carduelis και πιο μικρό. Είναι το πιο μικρόσωμο είδος και ζει νοτιότερα από όλα τα είδη. Το μήκος του είναι 12,5 εκατοστά περίπου.

c. Carduelis carduelis tschussi.

Ζει στην Κορσική, την Σαρδηνία και την Σικελία. Έχει περισσότερη φαιομελανίνη γι αυτό η πλάτη και η κοιλιά του είναι πιο σκούρο καφέ από το είδος carduelis. Το μέγεθος του είναι περίπου 12,5 εκατοστά.

d. Carduelis carduelis britannica.

Ζει στην Μ. Βρετανία, όπως μαρτυρά και τα όνομα της. Η πλάτη της είναι σκούρη με λιγότερο καφέ χρώμα από το carduelis. Στήθος και πλευρά πιο καφέ από το carduelis. Γενικά τα χρώματα του δεν είναι τόσο έντονα όπως στο carduelis. Το μήκος του είναι περίπου 14 εκατοστά.

e. Carduelis carduelis balkanika.

Ζει στα Βαλκάνια και στην Κρήτη. Περισσότερη φαιομελανίνη από την carduelis, αλλά λιγότερο από την tschussi, πολλές φορές εμφανίζεται με μάγουλα χρώματος ανοιχτού καφέ. Έντονα χρώματα και πολύ δυνατή και καθαρή φωνή. Το μέγεθος της είναι περίπου 14 εκατοστά.

f. Carduelis carduelis major.

Ζει στην Βορειοανατολική Ευρώπη μέχρι την Σιβηρία. Είναι το πιο ανοιχτόχρωμο είδος. Όλες οι ανοιχτόχρωμες περιοχές είναι λευκές. Έχει το μεγαλύτερο ράμφος από όλα τα είδη και το μέγεθος του είναι περίπου 15-16 εκατοστά.

g. Carduelis carduelis niediecki.

Ζει στα νησιά του Αιγαίου, στην Κύπρο, στην Κεντρική και Δυτική Τουρκία μέχρι το Βορειοδυτικό Ιράν και το Ισραήλ. Τα χρώματα της είναι σαν το είδος tschussi, όμως όχι τόσο έντονα. Το μέγεθος του είναι περίπου 13 εκατοστά.

h. Carduelis carduelis brevirostris.

Ζει στην Κριμαία και στον Καύκασο. Έχει περισσότερο καφέ χρώμα και λιγότερο γκρι. Η ονομασία του προέρχεται από μια λευκή γραμμή ανάμεσα στο μαύρο του αυχένα και στο καφέ της πλάτης. Τον χειμώνα μεταναστεύει στην Ελλάδα. Το μέγεθος είναι περίπου 14 πόντους.

i. Carduelis carduelis loudoni.

Ζει στο βόρειο Ιράν μέχρι τον Καύκασο. Έχει πολύ καφέ χρώμα αριστερά και δεξιά στο στήθος. Η πλάτη έχει πολύ σκούρο καφέ χρώμα. Το μέγεθος του είναι περίπου 13 εκατοστά.

Carduelis Carduelis parva

Γενικά είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσεις όλα τα είδη καρδερίνας και μερικές φορές δυσκολεύονται ακόμη και οι ειδικοί. Συνήθως τις ξεχωρίζουμε από τον τόπο καταγωγής τους. Ο βαθμός δυσκολίας αυξάνεται επειδή ζευγαρώνονται και διαφορετικά είδη μεταξύ τους κι έτσι εμφανίζονται πουλιά με δυσδιάκριτα χαρακτηριστικά.

Η άποψη μου είναι ότι τα είδη που μας ενδιαφέρουν περισσότερο είναι

Carduelis Carduelis major

1. Η πιο μικρόσωμη και πιο ζωηρή είναι η καρδερίνα Parva / Tschussi

2. Το «γενικό» είδος Carduelis

3. Η καρδερίνα με την καλύτερη φωνή και τα εντονότερα χρώματα, η Balkanika

4. Η μεγαλύτερη, η πιο ήμερη και ανοιχτόχρωμη είναι η Major

Η δεύτερη κατηγορία καρδερίνας είναι η καρδερίνες Ιμαλαίων (Carduelis carduelis caniceps)

Σ αυτές τις καρδερίνες λείπει ο μαύρος σταυρός στο κεφάλι και το καφέ χρώμα στην πλάτη. Το γκρι χρώμα επικρατεί περισσότερο πάνω του. Το στήθος και τα πλευρά του έχουν γκρι – καφέ χρώμα. Το ράμφος τους είναι πιο λεπτό και πιο μακρύ. Η κόκκινη μάσκα είναι μικρότερη από του Carduelis carduelis carduelis. Ο λαιμός, το στήθος και η ανοιχτόχρωμη περιοχή στο τελείωμα της πλάτης και πριν την ουρά είναι σημεία καθαρά λευκά. Οι νεοσσοί δεν έχουν την κόκκινη μάσκα και η κοιλιά καλύπτεται από γκρι – καφέ χρώμα με σκούρες ραβδώσεις. Ζουν στην Κεντρική Ασία και ο διαχωρισμός τους γίνεται με βάση του μεγέθους τους.

Carduelis carduelis caniceps.

Είναι ο γενικός τύπος και ζεί στο Βόρειο Αφγανιστάν μέχρι το Νεπάλ. Με μέγεθος περίπου 14 εκατοστών είναι ο μικρότερος εκπρόσωπος του carduelis carduelis caniceps. Στα μάγουλα έχει λιγότερο λευκό χρώμα, ενώ το φτέρωμα του σε πλάτη και πλευρά είναι πιο σκούρο από τους άλλους τύπους.

Carduelis carduelis subulata

Είναι το πιο ανοιχτόχρωμο είδος των caniceps αλλά και το πιο μεγαλόσωμο. Το μέγεθος του είναι 15 εκατοστά και ζεί στην Σιβηρία σε μια περιοχή που εκτείνεται από από τον ποταμό Yenisei και μέχρι την οροσειρά Atai

Carduelis carduelis paropanisis.

Έχει μέγεθος 14,5 εκατοστά. Έχει πιο σκούρα χρώματα από το subulata, ενώ δεν έχει τα σκούρα μάγουλα του caniceps. Ζει στο Ιράν και στο Νότιο Αφγανιστάν

Carduelis Carduelis caniceps
Βιότοπος

Η καρδερίνα ζεί σε περιοχές σε ανοιχτές περιοχές με λίγα δένδρα, πάρκα, ελαιοχώραφα, νεκροταφεία, χωράφια με οπωροφόρα δέντρα κλπ. Σ αυτές τις περιοχές φτιάχνουν τις φωλιές τους ακόμη και πού κοντά στον άνθρωπο. Θα τις δείτε να ψάχνουν για τροφή και νερό σε ομάδες από 6 – 30 ατόμων.

To κελάηδισμα της καρδερίνας είναι από τα ωραιότερα ανάμεσα στα σποροφάγα αγριοπούλια της χώρας μας. Συνήθως θα καθίσει σ ένα ψηλό σημείο και θ αρχίσει το τραγούδι της.

Ξεκινά με μερικά κοφτά, επαναλαμβανόμενα κομμάτια μάλλον χαμηλά σε ένταση. Συνεχίζει με περίπλοκα τιτιβίσματα, διάρκειας ανάλογα με τον τραγουδιστή και το πάθος του για να καταλήξει σε ένα συρτό «τρίξιμο», ανάλογο της φωνής των λούγαρων.Κύριο χαρακτηριστικό του τραγουδιού είναι η κίνηση που το συνοδεύει. Κουνάει ρυθμικά το σώμα δεξιά – αριστερά, ειδικά στο κυρίως, δυνατό, κομμάτι του τραγουδιού της όπου έχει και την μεγαλύτερη ηχητική ένταση.

Στην περίοδο της αναπαραγωγής, η αρσενική, τραγουδά μόνη της δίπλα από την φωλιά της, Έπειτα από αυτήν την εποχή όλες οι αρσενικές τραγουδούν μαζεμένες σε κάποιο ψηλό σημείο δείχνοντας ότι διαγωνίζονται. Έτσι εκπαιδεύονται και οι νεαρές στο τραγούδι. Κελαηδά όλο τον χρόνο, εκτός της εποχής της πτερόροιας. Τμήματα του τραγουδιού της κελαηδά και κατά την διάρκεια της πτήσης της, όχι όμως όλο το ρεπετόριο της. Λόγω της φωνής τους επιλέγεται πολύ συχνά και για την παραγωγή υβριδίων με άλλα πουλιά, κυρίως καναρίνια. Οι παλιότεροι αναφέρουν ότι η διασταύρωση με φανέτο παράγει πάρα πολύ καλούς τραγουδιστές.

Στις καρδερίνες και τα θηλυκά τραγουδούν, όχι φυσικά με την ένταση και το ρεπερτόριο των αρσενικών.

Τα 2 είδη καρδερίνας έχουν παρόμοια συμπεριφορά με την Carduelis carduelis carduelis να είναι πιο ζωηρή. Προσωπικός χώρος ορίζεται μια, νοητή, περίμετρος γύρω από την φωλιά κι εκεί, συνήθως, θα υπάρξουν διαμάχες αν παραβιαστεί η απόσταση ασφαλείας. Η προειδοποίηση είναι ανασηκωμένα και ανοιχτά φτερά και ένα απειλητικό, μακρόσυρτο στρίγγλισμα. Οι περισσότερες διαφωνίες λήγουν σε μικρό χρονικό διάστημα με την αποχώρηση του εισβολέα ή αν υπάρξει σωματικός καβγάς με την αποχώρηση του πιο αδύναμου. Το ράμφος και τα νύχια είναι τα όπλα που χρησιμοποιούν σε τέτοιες περιπτώσεις.

Όταν, πριν χρόνια, ξεκίνησε η εκτροφή της καρδερίνας ήταν δύσκολη. Οι εκτροφείς, μη γνωρίζοντας, ζευγάρωναν τα διάφορα είδη μεταξύ τους με αποτέλεσμα να μην γνωρίζουν στο τέλος ποιο είδος εκτρέφουν πραγματικά. Σήμερα θεωρείται ευθύνη των εκτροφέων η διατήρηση και συνέχιση των διαφόρων ειδών τους και όχι η ανάμειξη τους. Στην Ευρώπη, πλέον, οι περισσότεροι συστηματικοί εκτροφείς του είδους έχουν αρχίσει να εκτρέφουν το κάθε είδος χωριστά. Ο αριθμός παραγόμενων καρδερίνων σ αιχμαλωσία, πλέον, είναι σταθερός με αποτέλεσμα να θεωρείται η εκτροφή της σταθερή. Η εκτροφή της επιτυγχάνεται ευκολότερα σε κλούβες πάνω από ένα μέτρο. Φυσικά αναφέρονται πολλά επιτυχημένα παραδείγματα και σε μικρότερες ζευγαρώστρες, αλλά αυτό δεν αποτελεί ακόμη κανόνα. Ο πιο σίγουρος και αποδοτικότερος τρόπος είναι οι μεγάλες κλούβες. Οι περισσότεροι συστηματικοί εκτροφείς που γνωρίζω, έχουν κλούβες που ξεκινούν από 1Χ1Χ2 μέτρα. Δεν έχει ιδιαίτερη σημασία αν είναι εσωτερικές ή εξωτερικές. Χρήσιμη είναι η ύπαρξη πράσινων φυλλωμάτων, φυτών κλπ, μέσα στην κλούβα. Φυσικά υπάρχει πάντα ο κίνδυνος της απογύμνωσης τους από τα ίδια τα πουλιά. Με λίγο ψάξιμο θα βρούμε φυτά με σκληρά φύλλα που αντέχουν στην εμμονή των πουλιών. Τα ψεύτικα φυτά είναι μια λύση. Φυσικά παίζει ρόλο και το πλήθος των πουλιών ανά κλούβα.

Προσωπικά έχω μόνο ένα ζευγάρι ανά κλούβα την περίοδο αναπαραγωγής, ώστε ν αποφεύγω τσακωμούς και στρές. Έπειτα από την περίοδο αναπαραγωγής, τα χωρίζω σε ομάδες αρσενικών – θηλυκών μέχρι τον επόμενο Φεβρουάριο. Στην φύση, βρίσκουμε φωλιές ακόμη και σε απόσταση 3-4 μέτρων ανάμεσα τους, δίχως κανένα πρόβλημα. Στις κλούβες όμως, έπειτα από τις διαπιστώσεις εκτροφέων υπάρχει μεγάλη ένταση και τσακωμοί μεταξύ των αρσενικών που έχει επίπτωση και στον αριθμό των απογόνων τους.

Η καρδερίνα, γενικά, δεν έχει πρόβλημα με την ανθρώπινη παρουσία. Αναφέρομαι φυσικά σε καρδερίνες εκτροφής και όχι σε αιχμαλωτισμένα πουλιά ή νεαρά που πάρθηκαν από φωλιές, στην φύση. Στις καρδερίνες έχει λιγότερη σημασία η διαμόρφωση της κλούβας – ζευγαρώστρας, από την διατροφή της την περίοδο αναπαραγωγής.

Οι κλούβες μου.
Στην εκτροφή μου, χρησιμοποιώ κλούβες, ως ζευγαρώστρες, διαστάσεων 1,20 Χ 0,40 Χ 0,50 σε εσωτερικό χώρο. Επίσης έχω και δύο κλούβες διαστάσεων 2 Χ 1 Χ 2 για τους απογαλακτισμένους νεοσσούς, οι οποίες έχουν την δυνατότητα να γίνου μια ενιαία και να χρησιμοποιηθεί την περίοδο διαχωρισμού αρσενικών – θηλυκών.

Τοποθετώ πάντα δύο φωλιές ανά ζευγάρι, ώστε να έχουν επιλογή, μια εσωτερική και μια εξωτερική. Από προσωπική εμπειρία, το 80% των φωλιών κατασκευάζονται στην εξωτερική θέση.

Ως υλικό πατώματος, χρησιμοποιώ χαλίκι της εταιρίας Versele. Αυτό απορροφά την υγρασία των περιττωμάτων μειώνοντας τον κίνδυνο κοκκιδιάσεων.

Προσφέρω μπάνιο στα πουλιά κάθε δεύτερη μέρα

Οι ζευγαρώστρες μου.
Η καρδερίνα μου είναι αρσενική ή θηλυκή?

Είναι πολύ σοβαρό θέμα να μπορούμε να ξεχωρίσουμε την αρσενική από την θηλυκή καρδερίνα. Μόνο έτσι μπορούμε να δημιουργήσουμε τα ζευγάρια μας. Πολλές φορές δεν είναι εύκολο να τις ξεχωρίσεις και τα στοιχεία που θα περιγράψω παρακάτω δεν είναι πάντα τόσο ευδιάκριτα όπως στις φωτογραφίες.

Για να ελέγξουμε το φύλλο, πρέπει να πιάσουμε το πουλί και ν αρχίσουμε τον έλεγχο.

Πρέπει να κρατάμε το πουλί απαλά μέσα στην παλάμη μας και να το συγκρατούμε με το μεγάλο μας δάκτυλο. Έτσι είναι εύκολο να το ελέγξουμε.

Η μάσκα περνάει το μάτι
Το μουστάκι είναι μαύρο
Στ αρσενικά πουλιά η μάσκα περνάει καθαρά το μάτι και τελειώνει στο τέλος του ματιού ή λίγο πιο πίσω από αυτό. Στα θηλυκά η μάσκα τελειώνει περίπου στο μέσον του ματιού ή λίγο πρίν το τέλος του ματιού.
Η μάσκα δεν περνάει το μάτι
Το επόμενο που ελέγχουμε είναι το μουστάκι. Στ αρσενικά είναι χρώματος μαύρο και στα θηλυκά καφέ.
Το μουστάκι είναι καφέ
Ο επόμενος έλεγχος γίνετε στην φτερούγα. Συγκεκριμένα στον σημείο που ενώνεται με το σώμα (ονομάζεται και «πλατάρι»). Για να κάνουμε αυτόν τον έλεγχο, κρατάμε το πουλί όπως περιέγραψα προηγουμένως και με το άλλο χέρι ανοίγουμε το φτερό του.

Αν το «πλατάρι» είναι μαύρο, το πουλί είναι αρσενικό. Αν έχει και καφέ φτερούγες ή ολόκληρο είναι καφέ το πουλί είναι θηλυκό. Αυτός ο έλεγχος πρέπει να γίνετε προσεκτικά και να μην κρατάμε το φτερό ανοιχτό πολύ ώρα για ν αποφύγουμε τραυματισμό ή χάσιμο φτερών σε περίπτωση που τρομάξει και προσπαθήσει να φύγει.

Η φτερούγα είναι μαύρη
Η φτερούγα είναι καφέ
Όταν τελειώσουμε με τις φτερούγες ελέγχουμε και τον μαύρο σταυρό στο κεφάλι. Στ αρσενικά είναι καθαρά μαύρο και στα θηλυκά υπάρχουν πολλές φορές καφέ ή άσπρα φτεράκια.
Στ αρσενικά είναι καθαρά μαύρο
στα θηλυκά υπάρχουν πολλές φορές καφέ ή άσπρα φτεράκια
Γυρνάμε το πουλί με την πλάτη του στην παλάμη μας και συνεχίζουμε τον έλεγχο στο μπροστινό μέρος του.

Πρώτα φυσάμε χαμηλά στην κοιλιά του ώστε ν ανοίξουν τα φτερά και να ελέγξουμε τα αναπαραγωγικά του όργανα. Στο αρσενικό πουλί έχει όρθια στάση, σχεδόν κάθετο στην κοιλιά. Στο θηλυκό η φορά είναι προς τα πίσω παράλληλα με την κοιλιά του. Η φορά των οργάνων είναι «σχεδιασμένη» από την φύση για να είναι εύκολο το ζευγάρωμα τους.

Στο αρσενικό, το αναπαραγωγικό όργανο είναι όρθιο.
Στο θηλυκό, το αναπαραγωγικό όργανο έχει φορά προς τα πίσω.
Στην ίδια στάση, ανοίγουμε τα φτερά. Αν το πουλί έχει ένα μικρό κίτρινο φτερό στον αγκώνα είναι αρσενικό. Τα θηλυκά δεν έχουν κάτι αντίστοιχο. Επίσης κάποια αρσενικά έχουν αριστερά – δεξιά του στήθους, κάτω από τα φτερά, λίγα μικρά κίτρινα φτεράκια που οι θηλυκές δεν έχουν
Το θηλυκό δεν έχει κίτρινο φτεράκι, στον αγκώνα.
Στο εσωτερικό μέρος του αγκώνα το αρσενικό έχει ένα κίτρινο φτεράκι
Σε γενικές γραμμές, τα θηλυκά που είναι επιφορτισμένα με την κατασκευή της φωλιάς και το κλώσημα των αυγών, δεν έχουν έντονα χρώματα όπως τα αρσενικά.

Λογικά έπειτα από όλα αυτά τα στοιχεία που γνωρίζουμε θα ήταν εύκολο να ξεχωρίσουμε το φύλλο μιας καρδερίνας. Όμως πρέπει να τσεκάρουμε όλα τα στοιχεία γιατί πολλές φορές οι καρδερίνες δεν εμφανίζουν όλα τα στοιχεία που καθορίζουν το φύλλο τους εύκολα.

Υπάρχουν αρσενικά πουλιά που έχουν μικρές μάσκες και αντίθετα θηλυκά που έχουν υπερβολικά μεγάλες μάσκες. Το ίδιο μπορεί να συναντήσετε σε όλα τα στοιχεία που ανέφερα παραπάνω.

Έτσι π.χ. υπάρχουν στις Carduelis carduelis major πολλά αρσενικά πουλιά με μεγάλη μάσκα, μαύρο μουστάκι, το κίτρινο φτεράκι στον αγκώνα αλλά έχουν ένα πλατάρι, στις φτερούγες, που φαίνεται σαν πράσινο. Αυτές, βεβαίως, από τα στοιχεία που ξέρουμε, είναι αρσενικές.

Ένα στοιχείο αναγνώρισης, που δεν περιέγραψα, είναι το κελάηδισμα. Αν έχουμε τα πουλιά πολύ καιρό είναι ευκολότερο το ξεχώρισμα με βάση το κελάηδισμα.

Αυτό δυστυχώς δεν μπορεί να μας βοηθήσει αν πρόκειται για πουλιά που βλέπουμε πρώτη φορά. Σ αυτήν την περίπτωση θα τα ελέγξουμε με τον τρόπο που ανέφερα παραπάνω.

Πολλές φορές με ρωτάνε πως μπορούμε ν αναγνωρίσουμε το φύλλο των νεοσσών. Πιστεύω ότι είναι από δύσκολο έως αδύνατο. Το μόνο που βρήκα, μέχρι σήμερα και δεν αποτελεί κανόνα, είναι το ράμφος. Τα αρσενικά, πολλές φορές, έχουν μακρύτερο ράμφος και πιο στενό στην βάση του. Τα θηλυκά έχουν κοντύτερο ράμφος και πιο φαρδύ στην βάση του.

Γι αυτό τα κεφάλια των αρσενικών φαίνονται «μακρόστενα» και των θηλυκών «κοντόχοντρα». Τα αμέσως επόμενα στοιχεία αναγνώρισης φύλλου, που θα εμφανιστούν στους νεοσσούς είναι το μουστάκι και τα «πλατάρια» στις φτερούγες.

Musewald Αλέξανδρος ©